परकीय चलनाची गंगाजळी राखण्यासाठी जुने उपाय पुन्हा?

परकीय चलनाची गंगाजळी वाढवण्यासाठी जुने उपाय पुन्हा?

परक य चलन च ग ग जळ - मुंबई: अनिवासी भारतीयांच्या बँकेत अधिक ठेवी ठेवण्यासाठी अथवा चलनातील घसरणीचा परिणाम भारताच्या संरक्षणावर पडू नये म्हणून भारतीय रिझर्व्ह बँकेला (आरबीआय) जुन्या विधानांचा पुनरावलोकन करण्याची गरज आहे. या वर्षात रुपयाची बाजार दर्शविलेली घसरण ९.५ टक्क्यांनी झाली आहे, ज्यामुळे परकीय चलनाची गंगाजळी डॉलरच्या तुलनेत घटून ५४५ अब्ज डॉलर्सपर्यंत पोहोचली आहे. यापूर्वीच्या वर्षात ही गंगाजळी ६४२ अब्ज डॉलर्स इतकी होती.

गुंतवणूकदारांचा आत्मविश्वास वाचवण्याची गरज

रुपयाच्या अवमूल्यनामुळे भांडवल खात्याच्या अशा धोक्यावर आले आहे की, त्यांचे आत्मविश्वास तेथे ढासळत जात आहे. एचडीएफसी बँकेचे प्रमुख अर्थतज्ज्ञ अभीक बारुआ यांच्या मते, चलनाच्या घसरणीमुळे गुंतवणूकदारांचे विश्वास जलद नुकसान झाले आहे आणि हे विश्वास वाचविण्यासाठी आरबीआयने अधिक भांडवल गोळा करण्याचे प्रयत्न करावे लागतील.

“चलनातील घसरणीचा परिणाम भारताच्या पायाभूत तत्त्वावर होऊ नये याची निश्चिती करण्यासाठी रिझर्व्ह बँकेने हस्तक्षेप करणे आवश्यक आहे,” असे बारुआ म्हणाले.

या उपायांचा पुन्हा वापर करण्याची आवश्यकता आहे, असे मत जपानमधील गुंतवणूक कंपनी नोमुराने व्यक्त केले आहे. नोमुराच्या मते, आशियातील मध्यवर्ती बँका व सरकारांनी गेल्या वर्षीच्या विशिष्ट उपाययोजनांचा पुनरावलोकन करणे आवश्यक आहे. या उपाययोजनांचा उपयोग भारतातील परकीय चलन गंगाजळी वाढविण्यासाठी उपयुक्त ठरू शकतो.

नियम शिथिल करून चलन गंगाजळी वाढवण्याची संभावना

रिझर्व्ह बँकेने प्राप्त केलेले पर्याय पुन्हा उपयोगात आणण्याची गरज आहे, असे बारुआ म्हणाले. यामुळे बाहेरून व्यावसायिक कर्जे घेण्याचे नियम शिथिल करण्यासाठी आरबीआयने निर्णय घेतला होता, जेणेकरून गुंतवणूकीचा ओघ भारतात मोठ्या प्रमाणात येण्यात मदत व्हावी. परंतु अशा उपायांचा फक्त मर्यादित लाभ झाला होता, असे विश्लेषकांचे मत आहे.

सोमवारी, २६ सप्टेंबर रोजी, रुपयाचे बाजार दर्शविलेली घसरण बाहेरच्या दिशेने वाढली आहे. आरबीआयने यामुळे त्याचे पावले उचलले आहेत, अशा चलनातील ओघ थांबविण्यासाठी बाहेरच्या दिशेने जाणारा चलनाचा ओघ थांबविण्याचे प्रयत्न करत आहे. भारतामध्ये अनिवासी भारतीयांसाठी ठेव योजना आणि बँकांना परकीय चलनातील ठेवी वाढवण्याची परवानगी देण्याचे निर्णय घेतले गेले होते, जेणेकरून निर्माण झालेले दबाव कमी करू शकतो.

रुपयाच्या अवमूल्यनाचे परिणाम जाणीवपूर्वक आहेत

नोमुराच्या अहवालानुसार, भारतामध्ये अत्यंत शिथिल नियमांचा वापर वाढविण्यासाठी आशियातील मध्यवर्ती बँका व सरकारांनी पुन्हा अपेक्षित उपाययोजना करावी लागतील. यापूर्वीच्या वर्षात रुपयाच्या अवमूल्यनामुळे आलेले ताण निवार